28-05-26

Woon je straks naast een egel? Welkom in het groen van Atlas!

Als oplettende Rotterdammer heb je het al gemerkt: de bouw van Atlas is in volle gang. Vanaf het Varkenoordseviaduct heb je goed zicht op het storten van beton, maar over een paar jaar kijk je hier ook naar een groene oase. Met egels, vleermuizen en een waterval. Landschapsarchitect Tim Gämperle van Flux Landscape: ‘We maken een openbare ruimte om echt te beleven.’

Atlas wordt een imposant gebouw, begint Tim: ‘Lang en trapsgewijs gebouwd, met drie torens, woningen daartussen en veel terrassen. De ligging is ook bijzonder, zo tussen de moskee en het Vredesplein en met voordeuren aan het viaduct. En vergeet het hoogteverschil niet. Als bureau proberen we altijd een mooie balans te vinden tussen de harde stenen en het zachte groen. We kijken wat past bij de omgeving, we werken met planten en bomen die bij de plek horen en die goed zijn voor de lokale natuur.’

Flux Landscape werkt voor Atlas nauw samen met architectenbureaus Orange en GAAGA, ontwikkelaar OCRT (samenwerking tussen Heijmans Vastgoed en AM) en de gemeente Rotterdam. Klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen zijn vanzelfsprekend onderdeel in het ontwerp. Tim: ‘Groen is niet alleen mooi, maar het heeft ook een functie. Het helpt bij wateroverlast: het vangt piekbuien op en de bodem houdt het water vast. Groen geeft verkoeling en helpt tegen hittestress. We willen zo weinig mogelijk CO2-uitstoot, daarom gebruiken we in de tuinen tweedehands klinkers, maar die nog van hoge kwaliteit zijn.’

Fijne, koele plek bij je huis

Waarom is een goede buitenruimte zo belangrijk? Tim: ‘In de stad worden steeds meer appartementen gebouwd en er is steeds minder buitenruimte. Maar zeker in de zomer wil je naar buiten en zoek je een koele en fijne plek dichtbij huis. We willen mensen die geen privétuin hebben toch een mooie, goede en gezonde plek bieden om te wandelen, spelen, te picknicken of een boek te lezen.’

Atlas bestaat uit toren A, B en C met drie binnentuinen en een daktuin. Tim: ‘Toren C wordt nu als eerste gebouwd en daar ligt de daktuin op. Die hoort bij de woontoren en is alleen voor die bewoners toegankelijk, ook voor mensen in een rolstoel. Omdat deze tuin op een dak ligt, werken we met speciale dakpakketten waar verschillende struiken en planten in komen. De aarde in die pakketten is niet zo diep, daarom komen er kleine boompjes waarvan de wortels minder ruimte nodig hebben.’ 

Verschillende sferen, één groeiend geheel

Tussen de torens komen drie binnentuinen, die zijn met elkaar verbonden door twee tussenstraten. Tim: ‘Ze hebben allemaal verschillende sferen, en vormen toch met elkaar één groeiend, bloeiend en zoemend geheel. De binnentuinen zijn rustige plekken, één daarvan staat in volle grond. Hier kunnen dus wel grote bomen met lange wortels groeien. Ook komt hier een waterberging. Met het opgevangen water zorgen we ervoor dat de bomen en ander groen genoeg voeding hebben, ook in droge periodes. In de zomer bieden de binnentuinen genoeg koelte en schaduw, in de winter zijn ze licht en open.’

Mooie kroon

Tim vervolgt: ‘Met planten en struiken van verschillende hoogtes creëren we gelaagdheid. Er komen vaste planten van tien centimeter tot een meter hoogte die altijd groen zijn. Aangevuld met struiken van twee tot vijf meter hoog en verschillende formaten bomen. De struiken zorgen ook voor privacy bij de woningen die aan de binnentuinen grenzen, je kan niet meteen naar binnenkijken. Er ontstaat een ‘golvend’ landschap, op ooghoogte sta je er met je neus bovenop en tussenin. En de bewoners die hoger wonen, kijken op een mooie kroon van bomen vanuit hun woning of balkon. De binnentuinen zijn overdags voor iedereen toegankelijk, maar ’s avonds alleen voor bewoners in verband met de veiligheid.’

Waterval

De twee tussenstraten zijn de verbindende schakel met de binnentuinen. Tim: ‘Deze tussenstraten zijn eigenlijk twee brede trappen tussen het Vredesplein en het Varkenoordseviaduct waar je dag en nacht doorheen kan lopen. Ze hebben een fijne, rustige en tegelijkertijd levendige uitstraling met grote betonplaten, groenvakken en bomen die schaduw bieden. Bewoners en voorbijgangers kunnen er even pauzeren of lunchen op een bankje. In een van de tussenstraten komt een waterelement, een kleine waterval waar constant water stroomt. De waterval is afhankelijk van de hoeveelheid regenwater, maar een pompsysteem zorgt ervoor dat het water altijd stroomt, en van goede kwaliteit is.’

Wormen en egels

Het landschap van Atlas is niet alleen fijn voor bewoners, maar natuurlijk ook voor dieren. Tim: ‘Mensen en natuur zijn met elkaar verweven, we kunnen niet zonder. Met de aanleg van deze tuinen geven we de ecologie een boost, er komen meer insecten, wormen in de grond, vlinders en bijen die de planten en bloemen bestuiven. Misschien worden de tuinen ook een favoriete plek voor egels. Wist je dat egels wel zeven kilometer per nacht lopen en goed kunnen zwemmen? Overdags schuilen ze en hebben ze beschutting nodig en dat bieden de tuinen. Ze kunnen op hun tochten dus ook Atlas bezoeken.’

Zwaluwen, mussen en vleermuizen

En waar bomen zijn, zijn natuurlijk vogels. Tim: ‘In de gevels komen nestkasten voor zwaluwen, mussen en vleermuizen. Bij het ontwerp houden we rekening met de vliegroutes. Een zwaluw valt bijvoorbeeld twee meter naar beneden als hij het nestkastje verlaat. Daaronder moet je dus geen balkon plaatsen.’ Omdat het gebouw getrapt is, zijn er ook veel plekken voor groen waar mensen niet kunnen komen. ‘Hier komen mengsels van bloemen en planten, struiken die noten en zaden geven, een hele fijne plek voor vogels. En met dode takken maken we hotels voor wilde bijen. Hier kan de natuur lekker ongestoord haar gang gaan.’ 

Mooiste compliment

Maar nog even geduld voor je de eerste vleermuis of egel spot. Tim: ‘Atlas is over een jaar of zes klaar. Bijzonder is dat we dan heel veel groen hebben toegevoegd in een super stedelijke omgeving. Het mooiste compliment voor mij is als je mensen en dieren daarvan ziet genieten!’